و در دوران خليفله چهارم نيز ادامه داشت ، اصل مسأله خلافت را در حاشيه قرار داده است . تاريخ نقلى شتاب حركتى خود را دارد وشيوه هاى ارائه خاص خود را تحميل مىكند . مردمان انگيزه ها ، كنشها وواكنشهاى آنان در مركز توجه قرار مى گيرند و تفسير نظهر ومتون مستند را محدود مى كنند . اين كتاب وبويژه بخشهاى آخر آن را مى توان به عنوان تاريخ بخشى از اين دوران مطالعه كرد . اما خواننده بايد به بعد گزينشى آن توجه داشته باشد ، جنگ داخلى مسلمانان اوج نزاع در باب خلافت بو و درك درستى از ماهيت آن اهميتى حياتى داشت . انتخاب رواياتى از درياى پهناور منابع خبرى وحديثى دست اتول بيشتر بدين سبب بود كه كتاب خواندنى تر شود . سعى شده بين اختصار و وفادار بودن به متون و روايات توازن مناسبى ايجاد شود . شرح شورانگيزى از حوادث كه به تصور راويان قديم مناسب ضبط بوده ، وتعبيرات شخصى آنان ، ممكن است در ناظر امروزى كه در محيطى بسيار متفاوت زندگى مىكند ، احساسى از آن دوران برانگيزد كه ا طلاعات واقعى صرف از انتقال آن عاجز باشد . براى ارائه موضوع به طول كلى موثقترين روايات را برگزيدم و روايات مهم ولى متفاوت با آن را بدون بحث كامل و با تشخيص خودم به صورتى مختصر در حاشيه آوردم . روايات منقول از نظر اعتبار در گستره اى از افسانه هاى كاملا ساختگى تا اقوال كاملا موثق قرار گرفته اند و لازم نمى دانم هر گفتارى از راويان را سنجش و ارزشيابى كنم چه اين كار مناسب بررسيهايى است كه با موشكافى و تحقيق بيشترى انجام مىشود . كتاب بر اساس سنتى محققانه بنا شده كه هم تأئيد وهم تخطئه مىكند . بيشتر تحقيقات اصلى غربى در مورد تاريخ وسرگذشت نخستين جانشينان حضرت محمد صلى الله عليه وآله را تعدادى از محققان در دهه هاى آغازين قرن اخير انجام داده اند . پژوهشگران بعدى به طور كلى اساس نتيجه گيريهاى آنان را پذيرفته ولى جرح وتعديلهايى در آن به عمل آورده اند . اما تجديد نظرى كه در اين جا ارائه شده جنبه بنيادى ترى دارد . در اين بحث به طور طبيعى اختلاف نظرها بدقت بررسى شده و آنچه در تحقيقات پيشين تحريف شده و يا آن را ناديده گرفته اند به صورتى چشمگير و در خور يك كار پژوهشى ارائه شده ا ست . اما در انتخاب اين روش نمى توان ارزش نقدهاى